Zatrudnienie obcokrajowca krok po kroku – jakie dokumenty przygotować?
Zatrudnienie obcokrajowca w Polsce to proces, który wymaga uwzględnienia wielu formalności. W zależności od narodowości potencjalnego pracownika, procedury mogą się różnić. Warto więc znać kluczowe zasady i dokumenty, które muszą zostać przygotowane, aby zatrudnienie cudzoziemca było zgodne z polskim prawem. W artykule przedstawiamy szczegóły dotyczące zatrudnienia osób z różnych krajów, w tym obywateli Unii Europejskiej (UE), Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz spoza tych obszarów, a także krok po kroku opisujemy procedurę uzyskiwania niezbędnych dokumentów.
Zatrudnienie obcokrajowca – najważniejsze zasady
Zatrudnienie obcokrajowca w Polsce jest ściśle związane z jego statusem pobytowym oraz obywatelstwem. Pracodawcy muszą przestrzegać kilku kluczowych zasad, które zależą od tego, z jakiego kraju pochodzi przyszły pracownik. Rozróżniamy trzy główne grupy obcokrajowców:
- Obywatel państwa UE – nie wymaga zezwolenia na pracę ani wizy, a jego zatrudnienie nie wiąże się z dodatkowymi formalnościami. Jedynym obowiązkiem jest zgłoszenie jego pobytu, jeżeli planuje przebywać w Polsce dłużej niż 3 miesiące.
- Obcokrajowiec z państwa EOG – podobnie jak obywatel UE, nie potrzebuje zezwolenia na pracę. Warunki zatrudnienia są praktycznie identyczne jak dla obywateli UE.
- Obcokrajowiec spoza UE i EOG – zatrudnienie takiej osoby wiąże się z koniecznością uzyskania zezwolenia na pracę oraz odpowiedniego zezwolenia na pobyt (czasowy lub stały). Dodatkowo, dla obywateli niektórych krajów (np. Ukraina, Armenia, Białoruś, Mołdawia, Gruzja) istnieje procedura uproszczona, która pozwala na zatrudnienie bez zezwolenia przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy.
Zatrudnienie obcokrajowca z UE lub EOG
Zatrudnianie obywateli UE lub EOG jest prostsze, ponieważ nie wymagają oni żadnych dodatkowych zezwoleń na pracę. Procedura zatrudnienia jest niemal identyczna jak w przypadku obywateli polskich. Jednak cudzoziemiec, który planuje pobyt w Polsce dłuższy niż 3 miesiące, musi zgłosić swój pobyt w odpowiednim urzędzie wojewódzkim.
Dla pracodawcy oznacza to, że jedynymi formalnościami, które muszą zostać spełnione, są:
- zawarcie pisemnej umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej,
- zapewnienie minimalnego wynagrodzenia zgodnego z polskim prawem (minimalna stawka godzinowa lub płaca minimalna),
- sprawdzenie ważności dokumentów pobytowych cudzoziemca,
- zgłoszenie zatrudnienia do ZUS, jeśli cudzoziemiec jest objęty ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym.
Zatrudnienie obcokrajowca spoza UE i EOG
Zatrudnienie obcokrajowca spoza UE i EOG wymaga spełnienia bardziej złożonych formalności. Kluczowym dokumentem jest zezwolenie na pracę. W zależności od charakteru zatrudnienia, mogą być wydawane różne typy zezwoleń na pracę. Istnieje również kilka rodzajów zezwoleń na pobyt, które cudzoziemiec musi uzyskać, aby legalnie przebywać w Polsce i podejmować pracę.
Rodzaje zezwoleń na pracę
- Zezwolenie typu A – dotyczy cudzoziemców zatrudnionych na umowę z firmą zarejestrowaną w Polsce. Cudzoziemiec musi otrzymywać wynagrodzenie porównywalne do wynagrodzenia pracowników polskich na tym samym stanowisku. Zezwolenie jest wydawane na maksymalnie 3 lata.
- Zezwolenie typu B – dotyczy cudzoziemców zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych w spółkach. Dla dużych firm (zatrudniających ponad 25 osób) zezwolenie może obowiązywać do 5 lat.
- Zezwolenie typu C – dla pracowników delegowanych przez zagraniczną firmę do pracy w oddziale w Polsce przez ponad 30 dni w roku kalendarzowym.
- Zezwolenie typu D – dotyczy pracowników świadczących usługi na rzecz zagranicznych pracodawców, którzy nie mają stałej działalności w Polsce.
- Zezwolenie typu E – dla pracowników delegowanych do Polski na okres dłuższy niż 30 dni, ale na cele inne niż te, które obejmują zezwolenia typu B, C i D.
- Zezwolenie typu S – dotyczy pracy sezonowej wykonywanej przez obcokrajowców w rolnictwie, gastronomii i innych branżach sezonowych. Zezwolenie to jest wydawane na maksymalnie 9 miesięcy w roku.
Krok po kroku – jak zdobyć zezwolenie na pracę typu A
- Sprawdzenie statusu pobytowego cudzoziemca Przed rozpoczęciem procesu zatrudnienia, należy upewnić się, że cudzoziemiec zalegalizował swój pobyt w Polsce. Może to być wiza, zezwolenie na pobyt czasowy lub stały, lub paszport biometryczny. Obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski z powodu wojny, mogą skorzystać z ochrony czasowej, co pozwala na legalny pobyt do 4 marca 2024 roku.
- Złożenie wniosku o zezwolenie na pracę Pracodawca musi złożyć wniosek do odpowiedniego urzędu wojewódzkiego. Do wniosku należy dołączyć:
- Oświadczenie o niekaralności cudzoziemca,
- Klauzule informacyjne dotyczące ochrony danych osobowych,
- Kopię dokumentu tożsamości cudzoziemca,
- Zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy o braku możliwości znalezienia odpowiedniego pracownika wśród bezrobotnych,
- Dowód uiszczenia opłaty za zezwolenie.
- Zgłoszenie cudzoziemca do ZUS Po rozpoczęciu pracy przez cudzoziemca, pracodawca jest zobowiązany do zgłoszenia go do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego w ZUS. Wymaga to złożenia formularzy w ciągu 7 dni od rozpoczęcia pracy.
Przedłużenie zezwolenia na pracę
Zezwolenie na pracę typu A jest wydawane na okres nie dłuższy niż 3 lata. Aby przedłużyć ten okres, pracodawca musi złożyć wniosek o przedłużenie zezwolenia na pracę nie wcześniej niż 90 dni przed jego wygaśnięciem, a nie później niż 30 dni przed końcem okresu ważności zezwolenia.
W przypadku obywateli Ukrainy, nie ma konieczności przedłużania zezwolenia na pracę, wystarczy zgłosić fakt zatrudnienia do powiatowego urzędu pracy.
Wnioski
Zatrudnienie obcokrajowca w Polsce wiąże się z koniecznością przeprowadzenia odpowiednich procedur, które zależą od obywatelstwa pracownika oraz jego statusu pobytowego. Zatrudnianie obywateli UE lub EOG jest stosunkowo proste, jednak w przypadku obcokrajowców spoza tych obszarów, pracodawcy muszą zadbać o uzyskanie odpowiednich zezwoleń na pracę oraz pobyt. Ważne jest, aby wszystkie formalności były spełnione zgodnie z przepisami, aby uniknąć problemów prawnych i administracyjnych.
Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie zatrudnienia obcokrajowców, warto skorzystać z usług doradców z BERRY HR specjalizujących się w tej dziedzinie. Z pomocą ekspertów można znacznie uprościć proces zatrudnienia i uniknąć błędów. Skontakuj się na nami już teraz
